De Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (OVAM) heeft recent een oriënterend bodemonderzoek laten uitvoeren naar de aanwezigheid van PFAS op de brandweersite in de Siemenslaan. Op verschillende meetpunten zijn verhoogde PFAS-waarden vastgesteld in het grondwater. Op basis van die metingen adviseert het Departement Zorg een aantal no regret-maatregelen te nemen voor wie putwater gebruikt in een straal van 500 meter rond die site.
Analyses grondwater
In juni 2021 besliste de Vlaamse Regering om alle locaties in kaart te brengen met een verhoogd risico op PFAS-verontreiniging. In het kader van deze inventarisatie werd een oriënterend bodemonderzoek uitgevoerd met bijkomende aandacht voor PFAS op de site van de brandweerkazerne in de Siemenslaan in Oostkamp.
De meetresultaten tonen aan dat er een duidelijke aanwijzing is op een verontreiniging met PFAS in het grondwater. De oorzaak hiervan ligt vermoedelijk in een historische vervuiling door het gebruik van blusschuim bij oefeningen van de brandweer. Mogelijks zijn restanten hiervan in het grondwater terechtgekomen. Dit is intussen op meerdere plaatsen in Vlaanderen zo gebleken.
Verder onderzoek is nodig om na te gaan of er van deze verontreiniging een risico uitgaat voor mens en milieu. Dat onderzoek wordt nu opgestart.
Blootstelling vermijden
Door de verhoogde PFAS-waarden op deze site, is er voor de omwonenden een risico op herhaaldelijke blootstelling. Het Departement Zorg geeft daarom uit voorzorg adviezen om blootstelling zoveel mogelijk te beperken en contact met grondwater te vermijden. Het gebruik van regenwater en leidingwater blijven wel veilig.
Volgende zaken worden geadviseerd in afwachting van het verder onderzoek aan omwonenden binnen een straal van 500 meter rond de brandweersite:
| Gebruik uw putwater niet voor: | Uw putwater kan wel gebruikt worden voor |
| Als drinkwater (eigenlijk altijd af te raden) dus ook niet voor thee, koffie, om te koken, voor het maken van ijsblokjes… | Om de auto te wassen |
| Om het zwembad te vullen | Om het toilet door te spoelen |
| Om de moestuin water te geven | Om de oprit af te spuiten |
| Om sierplanten water te geven |
Naast het grondwateronderzoek vond ook een bodemonderzoek plaats. De resultaten van dat bodemonderzoek zijn geruststellend. Gezonde voeding is evenwel voor iedereen belangrijk. Volg de aanbevelingen in de voedingsdriehoek en eet gevarieerd, van verschillende bronnen.
Als men wordt blootgesteld aan PFAS, heeft dat niet onmiddellijk gevolgen voor de gezondheid. Maar bij langdurige blootstelling, kunnen er op termijn gevolgen zijn. Het zijn stoffen die we niet kwijt geraken uit het lichaam en die zich dus opstapelen. Daarom wordt aangeraden om de voorzorgen goed op te volgen.
Het wetenschappelijk onderzoek naar PFAS en de mogelijke impact op de gezondheid is volop in evolutie. Bijkomende onderzoeken in Vlaanderen zullen de situatie van de PFAS-verontreiniging nog beter in kaart brengen. Op basis van nieuwe meetresultaten kan het Departement Zorg de maatregelen aanpassen. De gemeente staat in nauw contact met de OVAM en het Departement Zorg. De mensen die wonen in dit gebied, ontvangen een brief in de bus met meer uitleg.
Jan de Keyser, burgemeester : “Het is belangrijk om dit in de juiste context te plaatsen. In het verleden werden bij brandweerkazernes overal in Vlaanderen gelijkaardige blusschuimen en technieken gebruikt. Daarom worden deze sites vandaag systematisch onderzocht. Wat hier gebeurt, past dus in een brede en zorgvuldige Vlaamse aanpak, en is geen uitzonderlijk lokaal probleem. Bij het onderzoek werden geen verhoogde waarden in de bodem vastgesteld. In het grondwater werden op sommige meetpunten wel verhoogde PFAS-waarden gemeten, wat op dit soort sites niet uitzonderlijk is. Daarom worden, uit voorzorg en op advies van OVAM en het Departement Zorg, per brief zogenaamde no-regret-maatregelen gecommuniceerd binnen een perimeter van 500 meter rond de site. Dat zijn eenvoudige en tijdelijke voorzorgsmaatregelen die bedoeld zijn om mogelijke blootstelling via putwater te beperken, in afwachting van verder en verdiepend onderzoek. Van zodra er bijkomende resultaten zijn, brengen we de omwonenden hiervan op de hoogte.”
