Kastelen
Oostkamp kent een twintigtal kastelen en herenhuizen. Deze werden opgetrokken als ‘huys van plaisance’ of ‘speelhuizen’. Dit zijn zomerverblijven van de Brugse adel. De meeste kastelen zijn privébezit en bijgevolg niet te bezoeken. Velen zijn wel zichtbaar vanaf de openbare weg.
Administratief Centrum Beukenpark: (voorheen Les Aubépines) * Kapellestraat 19
Gebouwd in de 2de helft van de 19de eeuw * aangekocht door gemeentebestuur in 1979 * wandelpark
t Valkennest: Stationsstraat 99
Gelegen in het park De Valkaart * vroegere benamingen Chalet Flore en Le Chenoy * door gemeentebestuur aangekocht in 1971 * wandelpark
Kasteel Gruuthuse : Stationsstraat 196
Het kasteel Gruuthuse werd al in de Middeleeuwen vermeld en heeft een bewogen verleden achter de rug. Het kasteel draagt de naam van zijn meest vermaarde bewoner. In de 15de eeuw was dit domein het buitengoed van Lodewijk van Gruuthuse, raadgever en diplomaat van de hertogen van Bourgondië. De gerestaureerde inrijpoort is een overblijfsel van deze vesting en goed zichtbaar vanaf de Stationsstraat. Sinds de 17de eeuw is Gruuthuse onafscheidelijk verbonden met familie d’Ursel. Het huidige gebouw in neo-Vlaamse stijl dateert uit 1890 en is een ontwerp van bouwmeester René Buyck, die ook de plannen van het Oostkampse gemeentehuis tekende. Het was Graaf Charles d’Ursel die het huidige kasteel liet bouwen en het park liet heraanleggen, volgens de plannen van tuinarchitect Duchesne.
Kasteel Kevergem: Legeweg 241
Behoorde toe aan Baron Ruzette * privaat eigendom
Kasteel Kroonhove: Boudewijnlaan 85
Oudere benaming ‘Schoonhove’ * familie Rotsaert de Hertaing * privaat eigendom
Kasteel Macieberg: Fabiolalaan 2
Dateert van 1754 * verbouwd in 1879 * privaat eigendom * in 2000 verkocht aan de Freinetschool Klimop * is momenteel volledig gerestaureerd
Kasteel Nieuwburgh: Nieuwburgstraat 2
Baron Léon Peers de Nieuwburg, bewoner van het naburig kasteel Nieuwburg, besloot in 1888 te starten met een melkerij op Nieuwburg. Wanneer het bedrijf van start gaat in 1892 zijn er 26 pachtboeren die melk leveren. Om de koeien te kunnen stallen, laat hij deze hoeve bouwen. De melkerij (en na WO II ook een kaasmakerij) stopt de activiteiten halfweg de jaren ’60. Sinds 2000 organiseert Loca Labora in de gerenoveerde hoeve een opleiding en sociale tewerkstelling in de sector horeca en toerisme. De boerderij heeft, vreemd genoeg nooit een naam gekregen. Ze is zoals alle andere eigendommen van de familie Peers de Nieuwburg in het rood geschilderd. Dit kopieerde de kasteelheer uit Denemarken waar alle hoeven hetzelfde kleur hebben. Het nieuw project van Loca Labora kreeg daarom de naam ’t Roodhof.
Kasteel de Breidels: Breidels 1
Franse stijl (1921) * architect Flaneau * gebouwd door Baron Peers de Nieuwburgh * het vroegere kasteel van 1840 was in Engelse stijl * privaat eigendom
Kasteel de Woesten: Woestendreef
Gebouw werd opgetrokken in 1675 en na de 2de WO verbouwd door familie Mahieu * privaat eigendom
Kasteel Pecsteen: Hillestraat 41
Kasteel dateert van 1819 * grotendeels verwoest door brand in 1877 * herbouwd in 1905 * torentjes zijn oorspronkelijk * bewoond door familie Pecsteen * dreef * privaat eigendom
Kasteel Raepenburg: Munkenstraat 6
Empirestijl * ’t Wit Kasteel *gebouwd omstreeks 1800 * oorspronkelijke eigenaars familie Van Outryve d’Ydewalle * huidige eigenaar: familie d’Udekem d’Acoz * privaat eigendom
Landhuis Lakebos: Kortrijksestraat 512
’t Rood Kasteel * in 1876 voltooid * eigenaar Henri d’Udekem d’Acoz: verdween in 1915 op mysterieuze wijze en werd vermoord teruggevonden: het begin van de duistere moorden van Beernem * bewoond door familie Dejonckheere * privaat eigendom
Kasteel Leegendael: Kortrijksestraat 486
Engelse villastijl * vroeger bewoond door Daniel de Schietere de Lophem * thans hotel-restaurant * privaat eigendom
Kasteel St. Hubert: Kortrijksestraat 493
Vlaamse Renaissancestijl * in 1906 gebouwd door Ridder Paul van Outryve d’Ydewalle * nu bewoond door familie de Schietere de Lophem * privaat eigendom
Kasteel Rooiveld: Rooiveldstraat 107
Vanaf 1507 een jachtpaviljoen * vanaf 1945 bewoond door Ides Janssens de Bisthoven * privaat eigendom
Kasteel van Hertsberge: Proosdijstraat 36
Enkele honderden jaren oud * in donkerrode bakstenen afgewisseld met witte steen, de zogenaamde zeldzame ‘spekzwoerdstijl’ * geklasseerde Proosdijkapel (reeds sprake van in 876) * hier verbleven gestrafte monniken van de abdij van Cysoing * sedert 1880 bewoond door Rapaert de Grass * privaat eigendom
Kasteel de Herten: Hertsbergsestraat 4
Andere naam ‘Erkegem’ * eerste kasteel dateert van 1810 * werd vervangen in 1907 door nieuw kasteel eigendom van Pierre vander Plancke * neo-Spaans-Vlaamse Renaissancestijl * park (tuinarchitect Bruyssens) met werkwaardige oude bomen (5 meter stamontrek en 35 meter hoog) (eiken, beuken en een zeldzame tulpenboom)* boothuis en houten obelisk * privaat eigendom
Kasteel de Cellen: Kapellestraat 113
Kasteel van de burgemeesters * huidig kasteel gebouwd door Ridder Louis de Bie de Westvoorde in 1874 * later bewoond door burgemeester Albert Peers de Nieuwburgh * architect Schadde * privaat eigendom
TIP
Fietsroutes
- Kastelen: route langs de Oostkampse kastelen – 42 km
- Buitengoed, zomerverblijven van de Brugse elite
Kerken
Oostkamp: St.-Pieterskerk
De Sint-Pieterskerk is een van de zes kerken van Oostkamp. de hallenkerk, met beschermde Romaanse achthoekige vieringtoren uit het einde van de 12de eeuw, is herbouwd in 1901. Ook beschermd is het Van Eynde orgel. De kerk is te bezoeken van maandag tot zaterdag, van 8 tot 19.30 uur en op zondag van 8 tot 18 uur.
Ruddervoorde: St.-Eligiuskerk
Gotische kerk in 1884 aanzienlijk vergroot * modern glasraam geschonken door Baron Pecsteen * schilderij ‘Mariaportret met Jezuskind’ (17de eeuw) van Pieter Claessens de Jonge gerestaureerd door D. Crul en geschonken door Jonkheer Guy de Schietere de Lophem
Waardamme: St.-Blasiuskerk
De neoclassicistische Sint-Blasiuskerk is in drie fasen gebouwd. De schip met een oudere kern dateert van de 18de eeuw, de transept en koor van eind 18de eeuw en de toren van 1878.
Bezienswaardigheden binnenin zijn de ‘Trompe l’oeil’ en de muurschilderijen. Rondom de kerk zijn er de konsolen met het verhaal van de heilige Blasius, enkele geklasseerde grafstenen en ijzeren kruisen. Samen met haar omgeving is ze sedert 2000 als dorpsgezicht beschermd. In de late lente en in de zomer scheren gierzwaluwen rond de kerktoren en boven de omringende daken. Op het marktplein ziet u de vroegere pastorie, die vroeger dienst deed als gemeentehuis en momenteel het OCMW huisvest. Verderop in de Beekstraat ziet u een aantal ‘witte woningen’. Deze werden opgetrokken in de eerste helft van de jaren vijftig. Met enige zin voor overdrijving kunnen we er elementen in terugvinden van zowel een Limburgse tuinwijkwoning als van een stijlvolle villa uit het Zoute.
Hertsberge: St.-Janskerk
Neoromaanse kerk van 1891
Baliebrugge: St.-Godelievekerk
Moderne kerk van 1958
Moerbrugge: St.-Godelievekerk
Moderne kerk * de eerste kerk werd gebouwd in 1933 (architect Hocepied) * in puin tijdens de 2de Wereldoorlog * herbouwd in 1951
Beschermde monumenten
- Hoeve Rustenburgh en kasteel Schoonhove, Boudewijnlaan - Wilgenbroekstraat, beschermd bij KB van 16 oktober 1979 - Toren Sint-Pieterskerk te Oostkamp, beschermd bij KB van 20 maart 1939
- Station van Oostkamp, beschermd bij MB van 3 januari 1997.
- 't Blauw kasteel, Ravenbosstraat, beschermd bij MB van 31 juli 1997.
- Orgel Sint-Pieterskerk, beschermd bij KB van 25 maart 1980.
- Parochiekerk H. Blasius te Waardamme, beschermd bij MB van 1 december 2000.
- Neogotische Kapel, Kapellestraat, beschermd bij MB van 19 februari 2002
Beschermde landschappen
- Rivierbeek, Waardammebeek en Hertsbergebeek doorstroomt de deelgemeenten Waardamme, Hertsberge en Oostkamp, beschermd bij MB van 9 oktober 1992
- Nieuwenhovebos op de wijk Nieuwenhove, beschermd bij MB van 19 augustus 1985.
- Het Meersengebied te Steenbrugge, beschermd bij MB van 19 november 2001
- Park en bosgebied ten westen van de hoeve Rustenburgh en kasteel Schoonhove, beschermd bij MB van 13 februari 1980
Beschermde dorpsgezichten
- Boudewijnlaan 72 en 75, te Oostkamp: hoeve met onmiddellijke omgeving beschermd bij KB van 16 oktober 1979;
- Ravenbosstraat 10, te Oostkamp: hoevedomein 't Blauw Kasteel beschermd bij MB van 31 juli 1997;
- Omgeving van de parochiekerk H. Blasius te Waardamme beschermd bij MB van 1 december 2000.
Wereldoorlog II
Aan de Westdijk staan nog bunkers uit WO II. Oorspronkelijk stonden er zeven dergelijke bunkers op Oostkamps grondgebied. Langs de kanaaloevers lagen in 1941 binnenvaarschepen die de Duitsers tot landingsboten hadden omgebouw voor operatie ‘Seelöwe’, de invasie van Engeland die nooit plaatsvond. Het zijn ‘veldconstructies’ met een muurdikte van 110 cm en een dak van 140 cm dik. Het waren schuilplaatsen voor werklieden en bewakers tijdens luchtaanvallen. Na de geallieerde doorbraak in Frankrijk stootte het Canadese leger op zware tegenstand in Moerbrugge. De Duitsers probeerden de opmars te vertragen. Hier aan het kanaal startten felle gevechten op vrijdagavond 8 september 1944. Over het kanaal bezetten vijf compagnieën van het Canadese leger een bruggenhoofd, omringd door Duitse troepen. Ondertussen werd een Baileybrug gebouwd. Deze werd over de vernielde brug geduwd om zo makkelijker het kanaal over te steken.
De doorbraak werd op zondagmorgen 10 september geforceerd. Shermantanks konden de overkant bereiken en het bruggenhoofd werd ontzet. Bij de gevechten kwamen 48 Canadezen, 104 Duitsers en 20 burgers om. Het monument aan de rotonde bij de brug is een kunstwerk van kunstenaar Ben Snauwaert dat in 1994 ter plaatse werd gecreëerd uit een tankwrak. Het is het derde monument dat in Moerbrugge werd opgetrokken. De plaat met de namen van de Moerbrugse slachtoffers werd telkens van het vorige monument gerecupereerd.
TIP
Fietsroute: Op oorlogspad: route langs relicten uit de jaren 1914-18 en 1940-44 – 40 km